Chủ Nhật, 25 tháng 1, 2026

KHÓA THUẾ và QUYỀN CÔNG DÂN - Đừng có cố tình đánh lận con đen

Vợ tôi gửi cho tôi một bài viết dưới đây từ một người Việt nào đó.

[

Tôi là một người Việt Nam, đã sống và làm việc tại Nhật Bản hơn 20 năm, vĩnh trú, đóng thuế đầy đủ, nuôi con ăn học ở đây và coi Nhật Bản như quê hương thứ hai. Tôi hiểu khá rõ luật Nhật – từ Luật Nhập cư, Luật Thuế đến Hiến pháp – và cũng hay tìm hiểu luật các nước khác vì công việc liên quan đến cộng đồng người Việt. 

Nay tôi chia sẻ thẳng một vấn đề mà những anh chị em chỉ sống vài năm thường không biết đến, còn anh em sống lâu ở Nhật thì hiểu rõ nhưng chỉ biết "ngậm bồ hồn làm ngọt": người nước ngoài đóng thuế 100% giống người Nhật, nhưng không có quyền bỏ phiếu, không có tiếng nói chính thức ở Quốc hội. Nói đơn giản, vừa bị mất tiền vừa bị bịt miệng, hố nặng. Hãy nhớ cái này, để nếu có bị người Nhật ức hiếp thì nhớ đem ra mà phản biện.

Trước hết, hãy nói về thuế. Ở Nhật, người nước ngoài cư trú (resident for tax purposes) phải đóng:

- Thuế thu nhập (shotokuzei) trên thu nhập.

- Thuế cư trú địa phương (jūminzei) – cả phần cố định và phần theo thu nhập.

- Lương hưu dày đặc (nenkin), bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

Tức là tất cả đều giống hệt người Nhật, không có ưu đãi gì (trừ vài ba ưu đãi giảm trừ rất bé cho người mới đến). Nói cách khác, anh em ta đóng 100% nghĩa vụ tài chính để duy trì hệ thống xã hội Nhật Bản – từ đường xá, trường học, bệnh viện đến lương hưu cho đám người già Nhật.

Nhưng quyền bầu cử thì sao? Zero. Chúng ta không được bỏ phiếu bầu Quốc hội, không bầu Thủ tướng (gián tiếp qua Hạ viện), thậm chí ở cấp địa phương (tỉnh, thành phố) cũng không có quyền chính thức trên toàn quốc. 

Hiến pháp Nhật quy định quyền bầu cử chỉ dành cho "kokumin" – công dân Nhật. Vĩnh trú lâu năm đến mấy cũng không. Tôi nhớ có phong trào vận động từ những năm 90 (đặc biệt từ cộng đồng Triều Tiên thường trú), Tòa án Tối cao từng phán năm 1995 rằng có thể cho quyền bầu cử địa phương, nhưng đến nay vẫn chưa có luật nào thông qua. Một số địa phương từng đề xuất rồi lại rút vì bị phản đối mạnh.

Bây giờ so sánh với các nước khác để thấy Nhật đang... lạc hậu thế nào:

- Hàn Quốc: Người nước ngoài có thẻ thường trú (F-5) được bầu cử địa phương sau 3 năm cư trú. Cộng đồng Việt Nam ở Hàn cũng đông, và họ có tí tiếng nói ở hội đồng địa phương.

- New Zealand: Thường trú được bầu cử cả quốc gia lẫn địa phương chỉ sau 1 năm cư trú.

- Các nước EU: Công dân EU sống ở nước thành viên khác được bầu cử địa phương và Nghị viện châu Âu. Ngay cả một số nước cho người ngoài EU (như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha) cũng cấp quyền bầu địa phương cho thường trú nhân.

- Anh, một số bang Mỹ: Thường trú từ các nước Commonwealth hoặc lâu năm có quyền bầu địa phương.

Có thể thấy những nước này hiểu nguyên tắc cơ bản: No taxation without representation – không đánh thuế mà không có đại diện. Nếu đã lấy tiền thuế của người ta để xây dựng xã hội, thì phải cho họ tiếng nói ít nhất ở cấp địa phương – nơi họ sống, đóng thuế và chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Còn Nhật Bản thì sao? Lấy thuế 100%, nhưng lại ép người nước ngoài ra bã, khi lên tiếng về chính sách nhập cư, visa, lao động... thì bị coi là "khách", bị bảo "không thích thì về nước", hoặc tệ hơn là bị gắn mác "phá hoại". Đóng góp thì lấy hết, quyền lợi chính trị thì cắt hết – tấu hài không?

Bây giờ ngược lại, nếu Nhật không muốn cho người nước ngoài tiếng nói, tách biệt ra là người ngoài, thì OK - hãy giảm thuế cho người nước ngoài – ít nhất thuế cư trú địa phương hoặc một phần bảo hiểm xã hội. 

Còn không, đừng ngạc nhiên khi người nước ngoài bức xúc và có hành vi bất mãn, bởi vì lẽ đơn giản "đã lấy tiền quá 100% của người ta thì người ta ko nghe lời 100%, ko thiết tha 100% là đương nhiên". Và trớ trêu là, người Nhật cũng không hề nhận ra điều này, lại cứ hay phán xét người nước ngoài sao lại thế này, sao lại thế kia? Để rồi khi thiếu lao động trầm trọng hơn, thì lại quay sang trách tại sao cộng đồng nước ngoài không "biết ơn" nước Nhật nọ chai.

Tôi vẫn yêu Nhật Bản, vẫn muốn ở lại và đóng góp, vì tôi cũng có tuổi rồi, tôi cũng quen ở đây rồi. Chỉ hy vọng cộng đồng người Việt dần nhận ra bản chất, để ít nhất có gặp người Nhật nào ý kiến ý cò, hãy "nhẹ nhàng" phân tích cho họ – rằng hàng trăm ngàn người nước ngoài đang lặng lẽ đóng thuế và xây dựng đất nước này mỗi ngày y như họ, và đang chịu thiệt thòi đấy.

]

=====

BẦU CỬ là quyền HIẾN ĐỊNH của một CÔNG DÂN, dù người đó có đóng thuế hay không.

Bài viết trên này SAI một cách hiển nhiên rõ ràng.

1) Quyền bỏ phiếu bầu cử một cách hiển nhiên không cần giải thích đó là chỉ dành cho người nào có quyền công dân, tức là có quốc tịch. Nó giống như trong gia đình người ta, chỉ có con đẻ mới được quyền biểu quyết những chuyện đại sự ở trong nhà. Một người hàng xóm sang đòi góp tí tiền rồi đòi có quyền bầu người lãnh đạo trong nhà sao.

Định dùng lý luận rằng "đóng thuế như công dân thì tự nhiên có quyền công dân" là một lý luận vớ vẩn. Đem ra lòe bịt thiên hạ.

2) Luật thuế: Ai có thu nhập thì phải nộp thuế. Đó là luật.

Ở Nhật người nào không có thu nhập thì người đó không phải chịu thuế.

Hoặc có thu nhập không phải chịu thuế thì cũng không phải đóng thuế.

Ví dụ: Các cháu bé 16 tuổi bắt đầu có quyền đi làm thêm, nhưng thu nhập từ việc đi làm thêm là thu nhập không chịu thuế, nên các cháu bé đó không phải đóng thuế.

Các cháu học đến 23 tuổi mới tốt nghiệp đại học. Tốt nghiệp xong thì đi làm toàn thời gian có thu nhập mới bắt đầu đóng thuế.

CÁc cụ già 65 tuổi về hưu, không có thu nhập chịu thuế nữa.

Sau khi về hưu, các cụ đi làm thêm, như lái xe taxi chẳng hạn, thì lúc đó thu nhập đó không phải chịu thuế.

Các cụ trên 65 tuổi không nộp thuế. Các cháu dưới 23 tuổi không nộp thuế. Nhưng là công dân Nhật họ vẫn có quyền bầu cử.

Việc NỘP THUẾ là theo luật THUẾ. Việc bầu cử là quyền CÔNG DÂN.

Mang tiếng ở Nhật lâu, học rộng biết nhiều mà nói ra sao thấy bốc mùi dốt nát.


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét