Sản xuất nông nghiệp: Lao động lĩnh vực này khoảng 5% tổng số người lao động.
Công nghiệp: khoảng 15%~25%
Còn lại là các hoạt động dịch vụ:
- vận tải đưa hàng hóa đến khách hàng,
- kỹ sư thiết kế sản phẩm,
- kế toán, logistics, ngân hàng, bảo hiểm,
- bác sĩ, giáo viên,
- lập trình viên phát triển phần mềm cho sản xuất,
- nhân viên bảo trì hệ thống.
- live stream bán hàng
- tiếp thị
- đội quân lừa đảo trên không gian mạng
- chạy xe ôm giao hàng...
Trong số những lao động gián tiếp không trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất thì có khoảng 7% trên tổng số dân số là thuộc bộ máy ăn hại đái khai như: Quan chức đảng và nhà nước, bộ công an, bộ quốc phòng, dân phòng, cờ đỏ, mặt trận tổ quốc, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, công đoàn...
Có một nghịch lý: 20%~30% những người trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất thì luôn thầm lặng lao động.
Còn cái bọn tối ngày ngồi trong phòng điều hòa, xài máy tính xách tay, tiêu hao rất nhiều năng lượng cho cái thân hình bệ vệ thì lại gào mồm lên đòi "chuyển đổi năng lượng xanh".
======
Một bài viết dưới đây của F-5 về nền kinh tế Mỹ cũng khái quát về mô hình hoạt động kinh tế thế giới:
Theo những nghiên cứu của GS Peter Navarro, cố vấn thương mại của TT Trump, người đã bị TT Biden bỏ tù vì không chịu hợp tác truy tố Trump, thì kinh tế thế giới đang bị Iran khống chế, xuất phát từ vị trí địa lý của Eo Biển Hormuz, cửa ngõ lưu thông duy nhất ra vào vịnh Ba Tư. Iran nghiễm nhiên trở thành tên sen đầm du đãng, hung hăng kiểm soát giao thông của vịnh. Cộng với sở hữu vũ khí nguyên tử, càng ngày Iran càng hung hãn biến các nước lân bang và thế giới thành con tin ngoan ngoãn phải chịu vạ lây. Theo ước tính thì thế giới phải gánh phí tổn thêm từ 5-15đ/thùng dầu trên 40 năm nay vì những yêu sách của Iran. Ông Trump gọi phí tổn này là “terror premium”. Hoa Kỳ chẳng mua một xị dầu từ Trung Đông, nhưng đơn phương dẹp loạn Iran. Nếu chấm dứt được sự ngông cuồng Iran thì cả thế giới sẽ được hưởng lợi và nhân loại cũng phải mang ơn TT Trump và người Mỹ vì ông Trump dám đánh đổi sự an toàn chính trị trong mùa bầu cử vốn đầy bất trắc để mang lại sự ổn định kinh tế của thế giới.
https://www.reuters.com/business/energy/trump-adviser-says-iran-terror-premium-inflated-oil-prices-decades-2026-03-16/
Ngoài dầu thô, người Mỹ cũng đang đối diện với những khó khăn cụ thể khác là giá tiền điện đang tăng 13% từ 4/2020-4/2025. Sang 2026 chúng ta sẽ phải gánh thêm 6% nữa. Tháng 4/2020, hàng triệu người mất việc hoặc phải ở nhà xem TV, internet vì cúm Vũ Hán. Những năm kế tiếp giá điện nhà vẫn vùn vụt tăng vì chính sách gián cách: cha mẹ thất nghiệp hoặc làm việc ở nhà cùng lúc các con ghi danh học hàm thụ qua máy tính. Tuy nhiên sự việc trầm trọng hơn nữa khi TT Biden nhân danh những biến đổi khí hậu lập lại các chính sách tai hại của Obama. Đạo luật Inflation Reduction Act [là một bộ luật rất dài với nhiều luật kèm theo chẳng ăn nhập gì đến giảm lạm phát, trái lại còn hại kinh tế hơn như việc trợ cấp y tế để cứu vãn Obamacare], tiếp tục ném tiền qua cửa sổ, yểm trợ các chương trình năng lượng xanh thất bại của Obama. TT Biden dùng IRA để nhử các đại công ty điện lực bỏ xăng, than đá chuyển qua năng lượng có thể tái tạo sẽ được giảm thuế 15%, kèm thêm cách khai khấu hao máy móc (capital equipment depreciation) để giảm thuế thu nhập công ty xuống gần 0% và tăng lệ phí khí thải carbon và methane cũng như giảm tiền điện cho dân [bất hợp pháp] nghèo.
https://www.epa.gov/green-power-markets/summary-inflation-reduction-act-provisions-related-renewable-energy;
https://www.cruxclimate.com/insights/corporate-alternative-minimum-tax-and-transferable-tax-credits;
https://www.omm.com/insights/alerts-publications/inflation-reduction-act-and-its-impacts-on-private-equity-and-energy-industries/;
https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy1830.
Nhiều công ty điện lực đã bỏ bớt máy phát điện chạy bằng diesel và than đá chuyển sang năng lượng mặt trời, gió và pin với công suất yếu trong khi nhu cầu xài điện của người dân không giảm mà còn tăng đến từ chính sách mở cửa biên giới. Trong 4 năm bỗng dưng Mỹ gánh thêm gần 20 triệu miệng ăn tiêu, cộng thêm mấy triệu cái xe hơi, điện thoại chạy pin của giới tinh hoa cần sạc là một thực tế mà chẳng cơ quan nào thèm chiết tính. Cung thì ít, mà cầu lại tăng, chính chúng ta đang phải trả phần thiệt hại của các chương trình năng lượng thất bại lần thứ hai của Obama.
Cán cân cung ứng điện năng lại càng thiên lệch hơn khi 4.100 trung tâm chứa máy AI mọc lên khắp nơi trên đất Mỹ. Những cái máy tính này chạy rất nhanh liên tục ngày đêm ngốn hết điện để tìm ra đáp án trong vài giây toả nhiệt kinh khủng cần máy điều hòa nhiệt độ cỡ lớn, nếu không sẽ bốc cháy. Thời tin học, nếu không nắm bắt kịp sẽ bị đào thải nên các tiểu bang cạnh tranh tạo điều kiện những công ty tin học này đầu tư bằng nhiều luật dễ dãi trong đó có luật giảm thuế và tiền điện rẻ. 38 tiểu bang đang bị khủng hoảng năng lượng và lỗ vì những trung tâm này xài điện quá mức trong khi các luật gia vừa già vừa lề mề chỉ lo cái ghế chưa nghĩ ra cách giải quyết.
Lý do nữa khiến giá điện đắt là các chương trình “Green New Deal” của ông Biden. EPA Biden buộc các nhà máy điện chạy than đá phải thu hồi 90% khí thải CO2 vào năm 2032. Tức là cho nướng BBQ bằng than nhưng không được quạt ra khói!
https://www.epw.senate.gov/public/index.cfm/2024/6/capito-introduces-resolution-to-block-biden-s-plan-to-shutter-american-power-plants.
Và sang đến 2035, chín năm nữa, thì Biden-Obama buộc toàn bộ hệ thống cung cấp điện cho nước Mỹ xả ít khói hơn điếu thuốc lá.
https://www.capito.senate.gov/news/in-the-news/biden-admin-cracks-down-on-power-plants-fueling-nations-grid
Nghĩa là dân Mỹ sẽ phải trả giá đắt để TT Obama tiếp tục thực hiện giấc mơ hão năng lượng sạch đã thất bại, trong khi Trung cộng (TC) sẽ là nguồn cung cấp pin và solar panel chính, thủ lợi nhiều.
Trước tình trạng này, TT Trump đã ban lệnh Hành Pháp trong ngày đầu tiên chấp chánh buộc các công ty tin học phải tự túc xây máy phát điện, và hạ tầng cơ sở điện lực riêng, gia tăng nguồn điện từ các nhà máy điện chạy bằng nguyên tử, than đá, và diesel giúp người Mỹ và các cơ sở sản xuất có điện xài với giá phải chăng.
https://www.whitehouse.gov/fact-sheets/2026/03/fact-sheet-president-donald-j-trump-advances-energy-affordability-with-the-ratepayer-protection-pledge/.
Muốn đánh giá sự thành công của một công ty ví dụ như Apple, chúng ta phải nhìn vào số lượng điện thoại, máy tính được sản xuất ra hàng tháng và bán được bao nhiêu chứ không phải nhìn vào số nhân viên mới được tuyển dụng thêm để chào bán sản phẩm mới. Từ 1975 trở đi kinh tế Hoa Kỳ thiên về dịch vụ và phục vụ (service and supportive role) như văn phòng, các dịch vụ y tế, giáo dục,… là những ngành phục vụ tiêu thụ ngân sách, mà không tạo được món hàng nào. Nhưng nếu Hoa Kỳ chế và bán được máy bay, máy cầy, xe hơi, máy hàn, máy tiện (goods producing) thì những sản phẩm này sẽ giúp cho người dân có tiền từ công việc để có thể mua bảo hiểm y tế, thuốc men và đi học tự túc, đỡ sống bám chính phủ. Thật vậy, chỉ có 13% dân lao động trực tiếp tạo ra sản phẩm trong khi 87% số người lao động hiện nay chỉ bán nước bọt, ngồi rung đùi trong văn phòng.
https://www.brookings.edu/articles/nine-facts-about-the-service-sector-in-the-united-states/
Ông Trump khuyến khích kỹ nghệ nặng, chủ trương phát triển kinh tế cá thể, đặt nặng sản xuất nội hoá, xuất cảng, và nhất là không bị phụ thuộc vào TC. TT Trump đã mời Thái Tử bin Salman của Saudi hứa và ký kết sẽ mua các sản phẩm AI, vũ khí quốc phòng và năng lượng nguyên tử của Mỹ trị giá khoảng một ngàn tỷ, cùng lúc TC hứa mua 200 máy bay Boeing. Để đạt được những yêu cầu này, qua chính sách thuế quan yểm trợ nội hóa, năm 2025, Hoa Kỳ đã gia tăng sản xuất thép (tăng 3.1%) nhôm (tăng 190%) là những nguyên liệu chính để làm máy bay xe cộ, và mở lại các mỏ graphite (than chì cho các cục biến thế và pin) vốn đóng cửa từ 40 năm nay. Những thúc đẩy này đã tạo nên 100% của 687.000 việc làm từ khu vực cá thể trong hai năm qua. Đây là những thành quả sản xuất tạo sản phẩm, ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế, thoát khỏi sự lệ thuộc TC và tăng tổng sản lượng quốc gia.
