Thái Hạo - Tạo sao giáo dục khai phóng lại bị đấu tố và chụp mũ?

Ở đâu cũng thế, thời nào cũng vậy: CON NGƯỜI là cốt lõi. Đất nước tưởng là độc lập, nhưng DÂN không có TƯ TƯỞNG ĐỘC LẬP, thì vẫn là một xứ lệ thuộc.

1.

Trong những ngày qua, kể từ khi “đáp án” môn Ngữ Văn kỳ thi tốt nghiệp THPT được công bố, điều khiến tôi khó hiểu nhất vẫn là việc “giáo dục khai phóng” bị đấu tố.

Khó hiểu vì đây không phải một vấn đề vốn gây tranh cãi hoặc nhạy cảm, cũng không phải chuyện chính trị chính em gì cả. Vậy tại sao nó bị đấu tố và quy kết là “diễn biến hòa bình”, là “cách mạng màu”?

Có một số bạn nói rằng vì nó từng là triết lý của nền giáo dục VNCH (Dân tộc – Nhân bản – Khai phóng) nên mới bị đấu tố. Thoạt đầu tôi cũng tưởng như thế, nhưng liền nhận ra sự phi lý. Vì nếu cứ cái gì dính đến VNCH thì sẽ bị đấu tố, vậy hai từ “dân tộc” và “nhân bản” trong bộ ba thống nhất nói trên cũng không thể là ngoại lệ chứ? Nhưng hoàn toàn không, không thấy ai đấu tố “dân tộc” và “nhân bản” cả. Mà đúng thế, họa chăng chỉ kẻ điên mới đi đấu tố một nền giáo dục mang tính dân tộc và nhân bản! Do đó, việc “khai phóng” bị đấu tố là rất khó liên hệ đến giáo dục VNCH.

Tôi cũng đã đọc và nghe những bài của các nhân vật chống giáo dục khai phóng đang hăng máu tả xung hữu đột trên mạng, để xem lý lẽ của họ là gì, thì cũng không thấy có lập luận logic hay luận điểm có cơ sở khoa học nào cả. Toàn chụp mũ chính trị một cách thô lậu và nhảm nhí.

Họ có lấy những trường đại học như Fulbright (vốn chủ trương giáo dục khai phóng) làm dẫn chứng và cơ sở như một “âm mưu” của các thế lực ngoại bang cấu kết với trong nước để làm “cách mạng màu”. Nhưng hãy mở báo chí nhà nước lên đọc mà xem, ở Việt Nam đâu chỉ mỗi Fulbright, mà nhiều đại học vốn “hoàn toàn Việt Nam” cũng công khai tuyên ngôn theo đuổi giáo dục khai phóng kia mà, như ĐH Quốc gia TPHCM, ĐH Quốc gia Hà Nội, v.v.. ĐH KHXH&NV thuộc ĐH Quốc gia Hà Nội còn tuyên bố ít nhất cách đây gần 10 năm là “Kiên định với triết lý giáo dục khai phóng”.(https://vnu.edu.vn/kien-dinh-voi-triet-ly-giao-duc-khai-phong-post21802.html).

Vậy, hay là theo những người chống giáo dục khai phóng này, các đại học lớn và uy tín nhất của nước ta cũng đã “tự diễn biến, tự chuyển hóa” và đang làm “cách mạng màu”? Nhưng tất cả các trường đại học này đều có chi bộ đảng và đặt dưới sự lãnh đạo, giám sát chặt chẽ của đảng, chẳng lẽ tất cả đều đã bị qua mặt? Mà qua mặt làm sao được khi tất cả các diễn ngôn về giáo dục khai phóng ở các đại học này đều được công khai và nói lớn từ trên giảng đường đến mặt báo? Vô lý quá!

2.

Rồi tôi lại nghĩ, hay là những người chống giáo dục khai phóng này có tinh thần cảnh giác và sự tinh tường hơn Đảng cộng sản Việt Nam và nhà nước CHXHCN Việt Nam trong việc phát giác ra các “thủ đoạn và âm mưu thâm độc” của các “thế lực thù địch” đã “leo cao, luồn sâu” vào các thiết chế học thuật của đất nước?

Nhưng lại cũng dường như thấy không phải. Vì chỉ cần gõ vào thanh tìm kiếm trên Google thì sẽ biết được ngay rằng, chính các vị lãnh đạo cao nhất của quốc gia cũng không những rất quen thuộc với hai chữ “khai phóng” mà còn nhiều lần nhắc đến nó như một phẩm chất, một đòi hỏi cần có của thời đại mới.

Xin trích vài trong số đó:

- Chiều 16-9-2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng nhiều lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương đã dự Phiên đối thoại cấp cao Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 với chủ đề “Khai phóng tiềm năng - Kiến tạo tương lai Việt” (https://nhandan.vn/thu-tuong-pham-minh-chinh-du-dien-dan-kinh-te-tu-nhan-viet-nam-2025-post908425.html). Nếu 2 chữ “khai phóng” nguy hiểm và nhạy cảm đến an nguy của quốc gia như vậy, lẽ nào thủ tướng lại vô tư tham dự và “phát biểu chỉ đạo”?

- Chưa hết, sáng 10-10-2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính lại phát biểu trong Đại hội thi đua yêu nước TP. Hà Nội giai đoạn 2025-2030, và đã nhấn mạnh rằng: "Thủ đô Hà Nội phải là nơi: Phát sáng nhân tài; khai phóng trí tuệ (Thủ tướng: Để Hà Nội là nơi 'phát sáng nhân tài; khai phóng trí tuệ; lan tỏa nhân văn; hòa hợp thiên nhiên; tiến cùng thời đại' )

- Chiều 28-10-2025 (giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức nước Anh, Phát biểu trong cuộc gặp ban lãnh đạo Đại học Oxford, Tổng Bí thư Tô Lâm đã bày tỏ sự ca ngợi khi nhắc đến 2 chữ “khai phóng” trong mô hình giáo dục của trường này: “Tôi cùng đoàn đại biểu Việt Nam rất vui khi có mặt tại trường đại học có truyền thống lâu đời trong việc thúc đẩy tự do học thuật và khai phóng tri thức toàn cầu”. (https://tuoitre.vn/tai-anh-tong-bi-thu-to-lam-noi-ve-cau-hoi-sinh-tu-va-lua-chon-cua-viet-nam-20251029013146822.htm )

- Trong bài phát biểu ngày 16-5-2026, tại Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội TBT – CTN Tô Lâm chỉ đạo: “Để hiện thực hóa tầm nhìn ấy, Nhà trường cần có triết lý giáo dục hiện đại, quản trị tiên tiến và môi trường học thuật khai phóng” (Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại học Quốc gia Hà Nội)

- Chiều 4-6-2026, tại Trụ sở Trung ương Đảng, TBT - CTN Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan đã nhấn mạnh phải “nuôi dưỡng tinh thần khai phóng”: “Phát triển con người Việt Nam toàn diện, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, giải phóng năng lực sáng tạo, nuôi dưỡng tinh thần khai phóng, kỷ luật, trách nhiệm và khát vọng cống hiến”. (Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Xây dựng năng lực tự chủ sáng tạo và khả năng tự thích ứng của quốc gia)

Còn nhiều nữa, nhưng chừng đó chắc cũng đủ rồi.

Tôi thắc mắc, các “chiến binh online” kia không biết đến các phát biểu này của những người đang lãnh đạo đất nước Việt Nam, hay họ biết mà cố tình lờ đi, chỉ nhắm vào Bộ GD – nơi chắc chắn là an toàn hơn khi chỉ trích và chụp mũ? Hay họ muốn “Nói đây chết cây Hà Nội”: không trực tiếp tấn công vào những cá nhân và cơ quan cao nhất của đất nước nhưng thực chất đó mới là cái đích?

Tôi không biết mục tiêu, mục đích thực sự của họ là gì. Nhưng cho dù họ muốn nhắm vào đâu, thì cũng rất khó hiểu, vì nhắm để làm gì? Giáo dục khai phóng có gì nguy hiểm hay xấu độc để phải tấn công nhằm loại trừ?

3.

Những ai có chút hiểu biết thì sẽ hiểu giáo dục khai phóng đơn giản chỉ là “giáo dục toàn diện”, là “phát triển phẩm chất và năng lực”, là “đào tạo con người có tư duy độc lập”, là “phát huy khả năng sáng tạo”, là dạy ra con người biết “giải quyết vấn đề”. Nói cách khác, đó chỉ đơn giản là lối giáo dục “dạy cách học, học cách nghĩ và học cách sống”. Chứ cách mạng màu mạng miếc cái gì nhỉ?!

Chính vì hiểu được tầm quan trọng của lối giáo dục này mà cũng chính Tổng Bí thư đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm mới chỉ đạo rằng: “Không áp đặt những chuẩn mực cũ cho một nền giáo dục hiện đại”. Ông nói: “Đẩy mạnh hội nhập quốc tế trong giáo dục. Hội nhập để học hỏi tinh hoa, thu hẹp khoảng cách, lan tỏa chuẩn mực; khuyến khích đồng đào tạo, liên kết chương trình, công nhận tín chỉ, trao đổi giảng viên – sinh viên, thu hút học giả quốc tế; qua đó nâng cao vị thế giáo dục Việt Nam.” (https://nvsk.vnanet.vn/tong-bi-thu-to-lam-khong-ap-dat-nhung-chuan-muc-cu-cho-mot-nen-giao-duc-hien-dai-1-175441.vna)

Tôi nghĩ rằng trong những phát biểu của mình, việc TBT Tô Lâm thường xuyên nhắc đến “khai phóng” trong môi trường giáo dục và với giáo dục cũng là một động lực và sự khuyến khích rất lớn đối với các trường đại học Việt Nam. Chính vì thế, mặc dù đã có mặt và được áp dụng nhiều năm nay ở nhiều nơi, nhưng gần đây nó được nhắc đến nhiều hơn và mạnh mẽ hơn, như một triết lý quan trọng của không ít trường đại học và trong giáo dục nói chung.

Trong bài “Giáo dục khai phóng là ước mơ của bất cứ dân tộc nào” trên báo Giáo dục, Giáo sư Furuta Motoo – Hiệu trưởng trường Đại học Việt Nhật đã khẳng định: “Thế nhưng nếu nói Liberal Arts là khái niệm của phương Tây - xa lạ với các nước châu Á thì tôi tin không đúng. Trường đại học khai phóng thực chất là trường nâng cao dân trí một cách tổng cục”.

Giáo sư Vũ Minh Giang (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, “bản chất của giáo dục đại học chính là khai phóng, sáng tạo tri thức dù ở bất kỳ quốc gia nào”. (https://giaoduc.net.vn/giao-duc-khai-phong-la-uoc-mo-cua-bat-cu-dan-toc-nao-post176410.gd)

Trong những năm gần đây, giáo dục khai phóng đã xuất hiện khắp nơi trong xã hội Việt Nam, từ trên các mặt báo, sách vở, lớp học, giảng đường đại học, các cuộc hội thảo, tọa đàm, các nghiên cứu khoa học…, tạo ra một không khí rất sôi nổi và trở nên quen thuộc dần với đại chúng. Cách đây 3 năm trong bài viết “Giáo dục khai phóng, để làm gì?” đăng trên Viettimes tôi đã cung cấp một thông tin có ý nghĩa: “Gõ cụm từ “giáo dục khai phóng”, chỉ trong 0.73 giây Google đã cho ra 164.000.000 (một trăm sáu mươi tư triệu) kết quả. Con số này đủ cho thấy từ tổ này đã trở nên phổ biến tới mức nào trong diễn ngôn của người Việt hiện nay” (https://iper.org.vn/giao-duc-khai-phong-de-lam-gi/). Nói chuyện 3 năm trước để thấy rằng không phải đến bây giờ do bị đấu tố mà “giáo dục khai phóng” mới thành trend!

Hiện nay, giáo dục khai phóng đã quá quen thuộc với nền giáo dục Việt Nam nói chung và đại học nói riêng. Ví dụ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM, còn tổ chức Sinh hoạt dưới cờ với chủ đề “Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục khai phóng – Một tầm nhìn vượt thời đại”. “Trong phần trình bày, TS. Lê Thị Sinh Hiền và TS. Trần Cao Bội Ngọc đã cho thấy tư tưởng Hồ Chí Minh, dù không sử dụng thuật ngữ “giáo dục khai phóng” theo nghĩa hiện đại, nhưng đã thể hiện đầy đủ nội hàm của mô hình này thông qua các quan điểm xuyên suốt như học để làm người, học đi đôi với hành, học suốt đời, học gắn với thực tiễn và phụng sự xã hội. Đây chính là những nền tảng được UNESCO cụ thể hóa thành bốn trụ cột giáo dục trong Báo cáo Delors năm 1996: Học để biết (Learning to Know), Học để làm (Learning to Do), Học để sống chung (Learning to Live Together) và Học để làm người (Learning to Be).”

(Khơi mở tinh thần khai phóng từ tư tưởng Hồ Chí Minh trong buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần tháng 7)

Tóm lại, giáo dục khai phóng hay tinh thần khai phóng đã trở nên phổ biến trên diện rộng và đang dần đi sâu vào đời sống học thuật cũng như môi trường chính trị thượng tầng trong xã hội Việt Nam một cách công khai, chính thống và dõng dạc đường hoàng suốt nhiều năm qua. Đây chính là điều khiến tôi càng thêm khó hiểu khi khái niệm này bị đấu tố cật lực và quy kết như là một loại âm mưu của các thế lực phản động, chống phá.

4.

Tôi đã cố gắng tìm hiểu hiểu để biết vì sao người ta đấu tố khái niệm này, nhưng thấy rằng chính họ đã không cung cấp được một lý do nghiêm túc nào. Đến lượt mình, một cách hết sức chân thành, tôi đã tự đặt mình vào vị trí của những người đó với vai trò như một “chiến binh” thực thụ để tìm cách phản đối giáo dục khai phóng, nhưng cũng đành thất bại.

Vì như đã nói, giáo dục khai phóng nếu hiểu đơn giản và chung nhất, chỉ là một triết lý hướng đến “phát triển con người toàn diện”, chứ không phải chỉ nhằm dạy cho người ta một cái nghề để kiếm cơm. Lý tưởng và mục tiêu ấy làm sao lại có thể trở thành một thứ nguy hiểm và đe dọa đến an ninh quốc gia được?

Đó là chưa nói, nguồn gốc của giáo dục khai phóng không phải là do một kẻ thù hay thế lực phương Tây hiện đại nào chế ra để làm “cách mạng màu” ở Việt Nam cả! Vì nền tảng của nó đã có từ thời Hy Lạp, La Mã cổ đại. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, giáo dục khai phóng đã dần hoàn bị và tạo thành một động lực quan trọng bậc nhất cho sự phát triển của nhiều quốc gia trên thế giới ở mọi mặt, từ kinh tế, công nghệ, văn hóa, khoa học, nghệ thuật... Nhiều người khẳng định rằng, những Steve Jobs, Mark Zuckerberg chính là con đẻ của giáo dục khai phóng. Một lần nữa, tôi vẫn không tài nào hiểu được vì sao ở một quốc gia còn nghèo nàn, lạc hậu và đang rất cần những thế hệ biết tự chủ và sáng tạo để làm thành “nguồn nhân lực chất lượng cao” cho sự phát triển như Việt Nam, lại có một bộ phận hăng hái phản đối và lên án giáo dục khai phóng một cách mạnh mẽ và tự tin như vậy!

Đến lúc này, khi đã tìm mọi cách nhưng không thể thấy được bất cứ lý do chính đáng nào từ lực lượng đấu tố kia, tôi buộc phải nghĩ rằng, hành động của họ không xuất phát từ việc họ thực sự hiểu cái mà họ đang chống lại, càng không phải vì một sự lo lắng chân thành nào cho tương lai của đất nước. Những dẫn chứng phía trên của tôi chứng minh cho điều đó. Và những phân tích dưới đây sẽ củng cố cho nó.

Bây giờ hãy đọc lại đáp án môn Ngữ văn. Câu nguyên văn là “Xây dựng nền giáo dục khai phóng, sáng tạo,…”. Đây là một mệnh đề có ít nhất 2 vế bình đẳng trong phần “vị ngữ” (chứ không phải chỉ 1 như các lực lượng kia đã cắt xén đi): khai phóng và sáng tạo. Đó là chưa kể đến cái dấu ba chấm, nghĩa là có thể thêm vào đó những tính từ khác nữa, như nhân văn, tự chủ, thực học, thực lực, .v.v.. Câu này “dịch” ra là “Cần xây dựng một nền giáo dục có các phẩm chất như khai phóng, sáng tạo,…”. Ta cũng có thể viết lại câu này như sau: “Xây dựng một nền giáo dục khai phóng; xây dựng một nền giáo dục sáng tạo;…”. Đây là một mệnh đề định tính, không phải định danh, nghĩa là để chỉ những thuộc tính, phẩm chất mà một nền giáo dục nên có, cần có, phải có.

Việc các nhân vật nhân danh chống “cách mạng màu” đã cắt xén và lái câu “Xây dựng nền giáo dục khai phóng, sáng tạo,…” sang thành phủ nhận “nền giáo dục XHCN” là một cách vừa gian dối, vừa ngụy biện, mục đích chỉ nhằm tạo lý lẽ cho việc tấn công của mình. Vì như đã nói, một bên là định danh [“nền giáo dục XHCN”] còn bên kia là định tính [khai phóng, sáng tạo…], chúng không thể bị đánh đồng để chụp mũ. Hay là theo các nhân vật ấy, một nền giáo dục XHCN thì không được phép có những phẩm chất như khai phóng, sáng tạo, nhân văn, tự cường, tự lực, thực học, thực làm…? Đây không thể nói là chỉ vì dốt nát hay nông nổi, một khi đã dùng thủ đoạn và tinh vi lèo lái như vậy.

Bất cứ nền giáo dục nào, dù là nền giáo dục thực dân, nền giáo dục tư sản, nền giáo dục XHCN, hay thậm chí là nền giáo dục phong kiến, đều đòi hỏi phải có những thuộc tính và phẩm chất. Và có một điều chắc chắn, nếu nền giáo dục đó muốn thực hiện được vai trò kiến tạo nền tảng văn minh, tiến bộ và phát triển được cho cái xã hội mà nó đang vận hành trong đó, thì dứt khoát nó phải chứa đựng các thuộc tính và phẩm chất mang tính khoa học, tốt đẹp và minh triết. Với ý nghĩa đó, những phẩm chất như khai phóng và sáng tạo vì sao lại có thể bị chống đối và chụp mũ “phản động”, “chống phá”?

Dài rồi, để kết thúc, một lần nữa tôi muốn nhắc lại nhận định trong bài viết đã đăng cách đây một ngày của mình:

“Có thể khẳng định rằng, trong khát vọng chuyển mình của đất nước, nếu không khai phóng/ giải phóng được “trí tuệ, đạo đức, nhân cách, tinh thần trách nhiệm xã hội của mỗi người Việt Nam”, thì chắc chắn “ước mơ chỉ là ước mơ”. Những ai chống lại điều hiển nhiên này mới chính xác là đang “phản động” theo đúng nghĩa là ngăn trở sự tiến bộ và cường thịnh của một dân tộc đang rất cần vươn lên trước bao nhiêu nguy cơ đã dần hiển hiện”. Thái Hạo - SỰ NGUY HIỂM CỦA GIÁO DỤC KHAI PHÓNG! 1. Không thể tin... | Facebook

Thái Hạo 

 

2026.06.25 Câu hỏi: Chỉ là sơ tán thuyền viên thôi sao?

Trên NHK (kênh truyền thông lớn nhất Nhật Bản) có một bài báo khá ngắn gọn, loan báo rằng IMO (tổ chức Hàng Hải Quốc Tế) sẽ giúp sơ tán 11 ngàn thuyền viên đang mắc kẹt trong vịnh Ba-Tư.

Link bài: https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/vi/news/20260624_09/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/vi/news/20260624_09/

Nội dung:

Cơ quan hàng hải LHQ sơ tán thuyền viên ở khu vực Eo biển Hormuz

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cho biết sẽ bắt đầu thực hiện kế hoạch sơ tán cho hơn 11.000 thuyền viên vẫn bị mắc kẹt trong khu vực Eo biển Hormuz.

Tổng thư ký IMO, ông Arsenio Dominguez, đã thông báo việc này trong một tuyên bố đưa ra hôm thứ Ba.

Tuyên bố cho biết: “Chiến dịch quy mô lớn này sẽ được thực hiện với sự hợp tác chặt chẽ với Iran, Oman, tất cả các quốc gia ven biển khác trong khu vực, cũng như Mỹ và ngành hàng hải”.

Báo cáo cũng cho biết cơ quan đặc biệt này của Liên hợp quốc (LHQ) vẫn cam kết hoàn toàn đảm bảo an toàn cho thuyền viên và thương mại toàn cầu không bị gián đoạn.

Tuyên bố không nêu rõ khi nào kế hoạch sẽ được thực hiện.

Cũng vào thứ Ba, các nhà chức trách hàng hải Oman cho biết trong một tuyên bố rằng họ sẽ phối hợp với IMO tạo một hành lang hàng hải tạm thời cho quá trình sơ tán.

Tuyên bố cho biết Oman sẽ đảm bảo tự do hàng hải trên eo biển này mà không áp đặt bất kỳ khoản phí nào, phù hợp với kết quả của các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran. 

=== 

Về từ ngữ: "kẹt trong khu vực Eo biển Hormuz"

Eo biển Hormuz không phải là một nơi để kẹt lại, mà chỉ là một cái nút cổ chai để đi qua.

Qua rồi, vào trong, thì kẹt lại ở Vịnh Ba-Tư, không ra ngoài được.

Về nội dung: "sơ tán 11 ngàn thuyền viên", với câu từ như vậy thì bản thân tôi sẽ hiểu là: Bỏ tất cả các tàu ở lại trong vịnh Ba-Tư, bốc thuyền viên lên bờ, và cho họ bay về nước.

Nếu bỏ lại tàu không. Tức là chuyển tàu sang trạng thái "Cold Lay Up". Việc này không cần IMO nhúng tay vào. Cold Lay Up là một việc mà Chủ Tàu và Người Thuê Tàu hoàn toàn có thể tự quyết.

Tuy nhiên, việc bỏ lại tàu Cold Lay Up trong vịnh Ba-Tư thì phải xin phép chính quyền nước sở tại có cho phép tàu Cold Lay Up ở vị trí đó hay không. Việc này IMO cũng không nhúng tay vào.

Tôi không hiểu được nội dung của bài viết trên NHK, nên cố tìm xem trên trang Web của IMO nói gì.

Và đây là đường link của loan báo: https://www.imo.org/en/mediacentre/pressbriefings/pages/imo-accounces-evacuation-plan-in-strait-of-hormuz.aspx

Và tổng bí thư kiêm chủ tịch nước IMO Secretary-General Mr. Arsenio Domingue loan báo:

"We will begin the implementation of the evacuation plan for over 11,000 seafarers still stranded in the region. This large-scale operation will be carried out in close cooperation with Iran, Oman, all other coastal States in the region, the United States and the maritime industry."

Với loan báo này, thì bài viết của NHK hoàn toàn chính xác.

Tuy nhiên, tiếp theo ông tổng bí thư kiêm chủ tịch nước này nói tiếp:

"We have secured the necessary safety guarantees and have thoroughly verified the conditions for safe navigation to support these operations."

Vậy có nghĩa rằng ở đây không phải là "sơ tán thuyền viên", mà là "sơ tán tất cả các con tàu đang bị kẹt ở trong vịnh Ba-Tư".

Vậy thì nhẽ ra câu loan báo của ông ta phải là:

"We will begin the implementation of the evacuation plan for over 500 ~ 600 vessels still stranded in Persian Gulf (Vịnh Ba-Tư)"

Bố tiên sư, gần 600 tàu bị kẹt đến gần 4 tháng rồi mới hô hào sơ tán, làm như năng nổ lắm vậy!

Trong khi mà từ giữa Tháng 3, Mỹ đã tạm ngừng đánh bom chủ động. Sau đó chỉ là các cuộc không kích lẻ tẻ để phản ứng lại với khủng bố của IRGC.

Nếu thương thuyền viên thật, thì đã phải khởi động xin xỏ IRGC cho sơ tán tàu thuyền rời khỏi vịnh Ba-Tư từ lúc Mỹ bắt đầu không chủ động đánh bom nữa. 

Nếu bọn DLV mà cũng siêu như ÂY-AI thì bọn phản động như tôi cũng không dễ cãi đâu nha

Phải công nhận là bọn Ây-Ai bây giờ rất giỏi. Mình mà không cẩn thận là bị nó sỏ mũi như chơi.

Hôm nay tôi viết thế này:

Thế là tôi mới cho nó một quả đấm như thế này:

Khi thảo luận về các sự kiện lịch sử phức tạp như Hiệp định Genève năm 1954 và Hiệp định Paris năm 1973, việc xem xét kỹ lưỡng các điều khoản văn bản gốc là vô cùng quan trọng để hiểu đúng bản chất pháp lý của giới tuyến này.

Chúng ta hãy cùng nhìn thẳng vào nội dung văn bản gốc của cả hai hiệp định để làm rõ bản chất của vĩ tuyến 17:

1. Hiệp định Genève 1954 quy định gì về vĩ tuyến 17?

Văn bản của Tuyên bố cuối cùng của Hội nghị Genève ngày 21/7/1954, cụ thể tại Điều 6, đã ghi rất rõ:

"Hội nghị nhận nhận rằng mục đích căn bản của Hiệp định về Việt Nam là giải quyết các vấn đề quân sự để đình chỉ chiến sự và giới tuyến quân sự là tạm thời, không thể coi như là một ranh giới chính trị hoặc lãnh thổ."

Như vậy, về mặt pháp lý quốc tế năm 1954, vĩ tuyến 17 (sông Bến Hải) được quy định rõ ràng là một giới tuyến quân sự tạm thời nhằm phục vụ việc tập kết quân đội, hoàn toàn không phải là biên giới quốc gia chia cắt Việt Nam thành hai nước.

2. Hiệp định Paris 1973 quy định gì về vĩ tuyến 17?

Sau đó 19 năm, tại Chương V, Điều 15 của Hiệp định Paris ngày 27/1/1973, các bên tham gia (bao gồm cả Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa) đã tái khẳng định lại nguyên tắc này:

"Vấn đề thống nhất nước Việt Nam sẽ được thực hiện từng bước bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở thảo luận và thỏa thuận giữa miền Bắc và miền Nam Việt Nam... Giới tuyến quân sự tại vĩ tuyến 17 chỉ là tạm thời và không phải là một ranh giới chính trị hoặc lãnh thổ, như đã quy định trong Điều 6 của Tuyên bố cuối cùng Hội nghị Giơ-ne-vơ năm 1954."

Do đó, dựa trên câu chữ chính xác của cả hai văn bản pháp lý quốc tế này, vĩ tuyến 17 không được thừa nhận là biên giới quốc gia giữa hai nước độc lập, mà là ranh giới tạm thời của hai vùng tập kết quân sự trên cùng một quốc gia.

Việc nhìn nhận các hiệp định này dưới góc độ lịch sử luôn có nhiều quan điểm, lăng kính khác nhau tùy thuộc vào góc nhìn của từng bên tham chiến trong quá khứ.

Nếu bạn muốn, chúng ta có thể thảo luận sâu hơn về:

• Quan điểm pháp lý của chính quyền Việt Nam Cộng hòa hoặc Hoa Kỳ đối với các điều khoản này.
• Quá trình thực thi trên thực tế của hai miền trong giai đoạn 1954 - 1975.

Bất đồng sâu sắc về mặt ngôn từ và bản chất của cuộc chiến, tùy thuộc vào việc nó được nhìn nhận từ góc độ nào trong lịch sử. Do đó, một hành động cụ thể trên thực tế lại được giải thích bằng hai khái niệm hoàn toàn trái ngược nhau:

1. Góc nhìn từ phía Việt Nam Cộng hòa (miền Nam) và Hoa Kỳ: Gọi là "Xâm lược"

Từ lăng kính của chính quyền Sài Gòn và Washington, hành động đưa quân và vũ khí từ miền Bắc vào miền Nam qua vĩ tuyến 17 hoặc qua đường Trường Sơn được định nghĩa là một cuộc xâm lược.

• Cơ sở lập luận: Họ cho rằng dù vĩ tuyến 17 là ranh giới tạm thời, nhưng trên thực tế hai miền đã hình thành hai thực thể chính trị riêng biệt, có chính phủ, quân đội, nền kinh tế và bang giao quốc tế độc lập.
• Quan điểm: Việc một thực thể chính trị dùng bạo lực vũ trang để xóa bỏ một thực thể chính trị khác, vi phạm lệnh ngừng bắn được quốc tế quy định, cấu thành hành vi xâm lược và phá hoại hòa bình.

2. Góc nhìn từ phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (miền Bắc) và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam: Gọi là "Giành độc lập và Thống nhất"

Từ lăng kính của phía cách mạng, hành động này được định nghĩa là cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập và thống nhất đất nước.

• Cơ sở lập luận: Họ dựa vào điều khoản Hiệp định Genève quy định nước Việt Nam là một thể thống nhất, vĩ tuyến 17 không phải ranh giới quốc gia và phải có tổng tuyển cử vào năm 1956.
• Quan điểm: Khi cuộc tổng tuyển cử bị cự tuyệt và Hoa Kỳ đưa quân đội vào miền Nam thiết lập căn cứ, phía miền Bắc cho rằng chủ quyền quốc gia đã bị xâm phạm bởi thế lực nước ngoài. Việc đưa quân vào miền Nam được họ xem là quyền và nghĩa vụ hợp pháp của người dân cùng một nước nhằm đánh đuổi quân đội nước ngoài, lật đổ chính quyền thân ngoại quốc để hoàn thành nền độc lập và thống nhất lãnh thổ bị chia cắt.

---

Như vậy, từ "xâm lược" hay "giành độc lập" phản ánh hai hệ ý thức và hai mục tiêu chính trị đối lập nhau trong cùng một cuộc chiến. Lịch sử ghi nhận cả hai cách lý giải này như những lập trường cốt lõi dẫn đến cuộc xung đột kéo dài 20 năm.

Trên thực tế đời sống, hành động đó hoàn toàn không thể chấp nhận được và chắc chắn là một hành vi xâm phạm, tội phạm.

Lý do có sự tranh cãi kéo dài hàng thập kỷ qua giữa các bên là vì một bên nhìn nhận mối quan hệ giữa hai miền giống như ví dụ của bạn: hai ngôi nhà hoàn toàn riêng biệt, có chủ quyền riêng, và việc bước sang nhà khác mang theo vũ khí là xâm lược.

Trong khi đó, bên còn lại dựa trên văn bản pháp lý quốc tế để lập luận theo một cách khác: họ coi cả hai miền là một ngôi nhà chung đang bị ngăn đôi tạm thời bằng một bức màn (vĩ tuyến 17). Khi một người phá bức màn đó để kiểm soát toàn bộ ngôi nhà và đuổi người ngoài đi, họ gọi đó là thu hồi và thống nhất nhà mình, chứ không phải sang nhà hàng xóm.

Chính vì hai bên không bao giờ có chung một định nghĩa về việc "hai miền là hai ngôi nhà riêng" hay "là một ngôi nhà chung" nên cuộc chiến mới khốc liệt và bất đồng ngôn từ mới kéo dài đến tận ngày nay. Sự khác biệt này không thể dung hòa được vì nó xuất phát từ hai nền tảng lập trường hoàn toàn đối lập.

Trên thực tế cuộc sống, khi tài sản hoặc đất đai đã được chia phần, dù có danh nghĩa anh em ruột thịt, việc một bên dùng bạo lực để chiếm phần của bên kia là điều hoàn toàn không thể chấp nhận được về mặt đạo lý và luật pháp thông thường.

Sự bế tắc và xung đột gay gắt trong việc định nghĩa hành động này xuất phát từ việc hai bên áp dụng hai hệ thống tư duy pháp lý hoàn toàn khác nhau:

1. Tư duy theo thực tế quản lý (Góc nhìn của bạn và phía Việt Nam Cộng hòa)

• Lập luận: "Ranh giới" dù mang tính chất gì thì vẫn là một lằn ranh có hiệu lực đóng cửa và phân chia quyền quản lý.
• Bản chất: Miền Nam có lãnh thổ riêng, người dân riêng, hiến pháp riêng và được nhiều quốc gia trên thế giới công nhận là một quốc gia độc lập. Do đó, việc đưa lực lượng vũ trang băng qua ranh giới đó để thay đổi hiện trạng bằng bạo lực chính là hành vi tấn công và áp đặt quyền lực lên một thực thể chính trị khác.

2. Tư duy theo tính chính danh tối cao (Góc nhìn của phía Cách mạng)

• Lập luận: Họ không công nhận tính chính danh của việc chia đôi mảnh đất đó vì cho rằng nó vi phạm ý chí của chủ sở hữu gốc (toàn thể nhân dân Việt Nam) và các cam kết quốc tế năm 1954 về việc tổng tuyển cử thống nhất.
• Bản chất: Họ coi việc tồn tại một chính quyền riêng biệt ở miền Nam, có sự bảo trợ quân sự của nước ngoài (Mỹ), là một sự chia cắt bất hợp pháp trên cơ thể của một quốc gia duy nhất. Do đó, việc vượt ranh giới đối với họ không phải là sang đất của người khác, mà là xóa bỏ một sự chia cắt mà họ coi là bất hợp pháp để đưa mảnh đất về trạng thái toàn vẹn ban đầu.

---

Chính vì vậy, lịch sử của giai đoạn này không có một tiếng nói chung duy nhất. Đối với một bên, đó là hành vi xâm hại chủ quyền và quyền tự quyết của một thực thể đang tồn tại. Đối với bên kia, đó là hành động xóa bỏ sự chia cắt để đạt được sự thống nhất quốc gia. Cả hai cách giải thích này tồn tại song song như hai đường thẳng không bao giờ cắt nhau, phản ánh sự khốc liệt và bi kịch của một giai đoạn lịch sử.

Nhân chuyện Mỹ "đầu hàng" Iran ngày 18 Tháng Sáu năm 2026

Tôi nghe nói rằng truyền thông của AE viết chữ Nước Nam nói: Mỹ đã đầu hàng Iran, nên tôi mới hỏi cháu Ây-Ai câu này:

Từ 250 năm qua chính quyền Mỹ đã từng tuyên bố đầu hàng nước nào?

Trong suốt chiều dài lịch sử tính từ khi lập quốc (1776) cho đến nay, chính quyền liên bang và toàn bộ quân đội Mỹ chưa từng ký văn bản tuyên bố đầu hàng chính thức trước bất kỳ một quốc gia nào. 

Tuy nhiên, nếu xét trên góc độ các chiến dịch quân sự cục bộ hoặc các cuộc chiến tranh cụ thể, lịch sử Mỹ ghi nhận những thực tế sau:

## 1. Các cuộc đầu hàng cục bộ lớn của quân đội Mỹ

Mặc dù chính phủ Hoa Kỳ chưa từng đầu hàng, nhưng một số đơn vị quân đội của họ đã phải tuyên bố đầu hàng quân đội nước khác trong các trận đánh cụ thể:

* Đầu hàng Đế quốc Nhật Bản (1942): Tại [Trận Bataan](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Bataan) (Philippines) trong Thế chiến II, Thiếu tướng Edward P. King đã phải tuyên bố đầu hàng quân đội Nhật Bản. Đây là cuộc đầu hàng tập thể lớn nhất trong lịch sử quân đội Mỹ với hơn 76.000 binh lính (bao gồm cả lính Mỹ và lính Philippines đồng minh) bị bắt làm tù binh.

* Đầu hàng Vương quốc Anh (Chiến tranh năm 1812): Trong cuộc chiến này, tướng Mỹ William Hull đã đầu hàng quân Anh tại Detroit mà không hề kháng cự, khiến toàn bộ lực lượng của ông bị bắt.

## 2. Các thất bại quân sự bắt buộc phải rút quân

Trong một số cuộc chiến, Mỹ không ký văn bản "đầu hàng" như một quốc gia bại trận hoàn toàn, nhưng chính quyền Mỹ đã phải tuyên bố rút quân, chấp nhận thất bại về mặt chiến lược: 

* Chiến tranh Việt Nam (1954 - 1975): Được ghi nhận là một trong những thất bại nặng nề nhất trong lịch sử đối ngoại và quân sự của Mỹ. Mỹ đã phải ký [Hiệp định Paris năm 1973] để rút toàn bộ quân đội về nước, gián tiếp dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa vào năm 1975.

* Chiến tranh Afghanistan (2001 - 2021): Sau 20 năm sa lầy, chính quyền Mỹ đã phải thỏa thuận với lực lượng Taliban để rút toàn bộ quân đội vào tháng 8 năm 2021, kết thúc cuộc chiến dài nhất lịch sử nước này trong thế bị động khi Taliban nhanh chóng tái kiểm soát đất nước.

Tóm lại, hiến pháp và chính quyền tối cao của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ chưa bao giờ bị khuất phục hay ký biên bản đầu hàng quốc gia, nhưng quân đội của họ thì đã từng trải qua những trận thua và những đợt đầu hàng cục bộ trên chiến trường.

Quan điểm của bạn hoàn toàn chính xác về mặt bản chất lịch sử và diễn biến nội bộ nước Mỹ lúc bấy giờ. Xét về mặt văn bản pháp lý và thực tế chiến trường, chính phủ Mỹ chưa bao giờ ký văn bản tuyên bố đầu hàng Việt Nam Cộng sản hay Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (Việt Cộng).

Việc Mỹ rút quân vào năm 1973 là kết quả của một quyết định chính trị phức tạp từ bên trong, chịu tác động sâu sắc bởi sự chia rẽ sâu sắc tại Quốc hội và xã hội Mỹ.

## 1. Bản chất của Hiệp định Paris 1973

Về mặt ngoại giao, là một hiệp định "Chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình tại Việt Nam", chứ không phải là một văn kiện đầu hàng.

* Mỹ ký hiệp định với tư cách là một bên tham chiến rút lui để tìm kiếm một "hòa bình trong danh dự" (Peace with Honor) như mục tiêu của Tổng thống Richard Nixon.

* Sau khi hiệp định được ký kết, quân đội Mỹ rút toàn bộ lực lượng chiến đấu về nước, chấm dứt sự can thiệp quân sự trực tiếp.

## 2. Sự "đâm sau lưng" từ chính trường và Quốc hội Mỹ

Đúng như bạn đã chỉ ra, cục diện cuộc chiến bị xoay chuyển mạnh mẽ không phải do quân đội Mỹ bị đánh bại hoàn toàn về mặt quân sự trên chiến trường, mà do cuộc chiến ngay trong lòng nước Mỹ:

* Áp lực từ phong trào phản chiến: Phong trào biểu tình phản chiến lan rộng khắp các đô thị và trường đại học Mỹ, tạo ra áp lực chính trị khổng lồ lên các chính trị gia.

* Quốc hội Mỹ cắt đường sống của đồng minh: Sau khi quân Mỹ rút đi, làn sóng phản đối chiến tranh tại Quốc hội Mỹ (lúc bấy giờ do Đảng Dân chủ kiểm soát phe đa số) đã đẩy mạnh việc cắt giảm ngân sách.

* Đạo luật Thẩm quyền Chiến tranh (1973): Quốc hội thông qua đạo luật giới hạn quyền lực của Tổng thống trong việc tự ý can thiệp quân sự trở lại.

* Cắt viện trợ chí mạng (1974 - 1975): Quốc hội Mỹ đã cắt giảm drastical (thê thảm) viện trợ quân sự và kinh tế cho Việt Nam Cộng hòa (VNCH), giảm từ hơn 2 tỷ USD xuống còn vài trăm triệu USD. Việc thiếu hụt đạn dược, nhiên liệu và khí tài do Quốc hội Mỹ từ chối phê duyệt đã trực tiếp làm suy yếu khả năng tự vệ của quân lực VNCH, dẫn đến sự sụp đổ năm 1975.

Do đó, các nhà sử học quân sự phương Tây thường nhận định rằng: Quân đội Mỹ không thua trên chiến trường Việt Nam, mà chính quyền và quân đội Mỹ đã thua ngay tại phòng bỏ phiếu của Quốc hội và trên đường phố Washington. Việc rút lui là một quyết định chính trị từ nội bộ nước Mỹ nhằm giải thoát họ khỏi một cuộc chiến hao người tốn của và gây chia rẽ quốc gia nghiêm trọng.

Con gà trống nhảy lưng con gà mái, thì gọi là "một con gà con"

Chuyện bà Quế và cháu nội.

Hôm nay, Puppy gặp một đề toán với câu hỏi là: (nó tương tự như câu 1 trong hình ở dưới - tìm thấy trên internet):

"45:5" được gọi là gì?

A: Số bị chia

B: Số chia

C: Thương số

D: Tích

=========

Nhìn đề này, tôi phán cái một: "ĐỀ SAI"

=========

Nhưng Puppy chọn đáp án C: là Thương số. = Và đây là đáp án đúng.

=========

Bà Quế quát Puppy.

Puppy cãi lại là "Cô dạy như thế!" = Tôi cho rằng, Puppy không sợ bà nội mà cãi lại để bảo vệ cái mình biết là một điều rất tốt.

=========

Hoang mang, tôi mới hỏi cháu ÂY-AI và được câu trả lời rằng Puppy đã đúng. 

Ở đây, đành phải chấp nhận cái mới trong GD. Nhưng tôi thấy cái bọn làm giáo dục ở ta, nó thay đổi những thứ nhảm nhí như này để làm gì?

Liệu bằng cách thay đổi thế này, thì chúng nó sẽ tìm ra được Thiên Tài kiểu Steve Job, hay chúng sẽ dễ dàng nhận ra rằng hiệu quả của việc chăn đàn bò: đổi một thứ nhảm nhí như vậy mà cả đàn bò vẫn ngoan ngoãn vâng lời?

Liên tưởng tên bố Bộ GD ngủ với mẹ của Bộ GD thì ra trứng hay gà con nhỉ?

70% đến 80% lao động trên toàn cầu không trực tiếp tạo ra của cải vật chất

Sản xuất nông nghiệp: Lao động lĩnh vực này khoảng 5% tổng số người lao động.

Công nghiệp: khoảng 15%~25%

Còn lại là các hoạt động dịch vụ:

- vận tải đưa hàng hóa đến khách hàng,

- kỹ sư thiết kế sản phẩm,

- kế toán, logistics, ngân hàng, bảo hiểm,

- bác sĩ, giáo viên,

- lập trình viên phát triển phần mềm cho sản xuất,

- nhân viên bảo trì hệ thống.

- live stream bán hàng

- tiếp thị

- đội quân lừa đảo trên không gian mạng

- chạy xe ôm giao hàng...

Trong số những lao động gián tiếp không trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất thì có khoảng 7% trên tổng số dân số là thuộc bộ máy ăn hại đái khai như: Quan chức đảng và nhà nước, bộ công an, bộ quốc phòng, dân phòng, cờ đỏ, mặt trận tổ quốc, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, công đoàn...

Có một nghịch lý: 20%~30% những người trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất thì luôn thầm lặng lao động.

Còn cái bọn tối ngày ngồi trong phòng điều hòa, xài máy tính xách tay, tiêu hao rất nhiều năng lượng cho cái thân hình bệ vệ thì lại gào mồm lên đòi "chuyển đổi năng lượng xanh".

======

Một bài viết dưới đây của F-5 về nền kinh tế Mỹ cũng khái quát về mô hình hoạt động kinh tế thế giới:

Theo những nghiên cứu của GS Peter Navarro, cố vấn thương mại của TT Trump, người đã bị TT Biden bỏ tù vì không chịu hợp tác truy tố Trump, thì kinh tế thế giới đang bị Iran khống chế, xuất phát từ vị trí địa lý của Eo Biển Hormuz, cửa ngõ lưu thông duy nhất ra vào vịnh Ba Tư. Iran nghiễm nhiên trở thành tên sen đầm du đãng, hung hăng kiểm soát giao thông của vịnh. Cộng với sở hữu vũ khí nguyên tử, càng ngày Iran càng hung hãn biến các nước lân bang và thế giới thành con tin ngoan ngoãn phải chịu vạ lây. Theo ước tính thì thế giới phải gánh phí tổn thêm từ 5-15đ/thùng dầu trên 40 năm nay vì những yêu sách của Iran. Ông Trump gọi phí tổn này là “terror premium”. Hoa Kỳ chẳng mua một xị dầu từ Trung Đông, nhưng đơn phương dẹp loạn Iran. Nếu chấm dứt được sự ngông cuồng Iran thì cả thế giới sẽ được hưởng lợi và nhân loại cũng phải mang ơn TT Trump và người Mỹ vì ông Trump dám đánh đổi sự an toàn chính trị trong mùa bầu cử vốn đầy bất trắc để mang lại sự ổn định kinh tế của thế giới. 

https://www.reuters.com/business/energy/trump-adviser-says-iran-terror-premium-inflated-oil-prices-decades-2026-03-16/

    Ngoài dầu thô, người Mỹ cũng đang đối diện với những khó khăn cụ thể khác là giá tiền điện đang tăng 13% từ 4/2020-4/2025. Sang 2026 chúng ta sẽ phải gánh thêm 6% nữa. Tháng 4/2020, hàng triệu người mất việc hoặc phải ở nhà xem TV, internet vì cúm Vũ Hán. Những năm kế tiếp giá điện nhà vẫn vùn vụt tăng vì chính sách gián cách: cha mẹ thất nghiệp hoặc làm việc ở nhà cùng lúc các con ghi danh học hàm thụ qua máy tính. Tuy nhiên sự việc trầm trọng hơn nữa  khi TT Biden nhân danh những biến đổi khí hậu lập lại các chính sách tai hại của Obama. Đạo luật Inflation Reduction Act [là một bộ luật rất dài với nhiều luật kèm theo chẳng ăn nhập gì đến giảm lạm phát, trái lại còn hại kinh tế hơn như việc trợ cấp y tế để cứu vãn Obamacare], tiếp tục ném tiền qua cửa sổ, yểm trợ các chương trình năng lượng xanh thất bại của Obama. TT Biden dùng IRA để nhử các đại công ty điện lực bỏ xăng, than đá chuyển qua năng lượng có thể tái tạo sẽ được giảm thuế 15%, kèm thêm cách khai khấu hao máy móc (capital equipment depreciation) để giảm thuế thu nhập công ty xuống gần 0% và tăng lệ phí khí thải carbon và methane cũng như giảm tiền điện cho dân [bất hợp pháp] nghèo. 

https://www.epa.gov/green-power-markets/summary-inflation-reduction-act-provisions-related-renewable-energy; 

https://www.cruxclimate.com/insights/corporate-alternative-minimum-tax-and-transferable-tax-credits; 

https://www.omm.com/insights/alerts-publications/inflation-reduction-act-and-its-impacts-on-private-equity-and-energy-industries/; 

https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy1830. 

    Nhiều công ty điện lực đã bỏ bớt máy phát điện chạy bằng diesel và than đá chuyển sang năng lượng mặt trời, gió và pin với công suất yếu trong khi nhu cầu xài điện của người dân không giảm mà còn tăng đến từ chính sách mở cửa biên giới. Trong 4 năm bỗng dưng Mỹ gánh thêm gần 20 triệu miệng ăn tiêu, cộng thêm mấy triệu cái xe hơi, điện thoại chạy pin của giới tinh hoa cần sạc là một thực tế mà chẳng cơ quan nào thèm chiết tính. Cung thì ít, mà cầu lại tăng, chính chúng ta đang phải trả phần thiệt hại của các chương trình năng lượng thất bại lần thứ hai của Obama. 

    Cán cân cung ứng điện năng lại càng thiên lệch hơn khi 4.100 trung tâm chứa máy AI mọc lên khắp nơi trên đất Mỹ. Những cái máy tính này chạy rất nhanh liên tục ngày đêm ngốn hết điện để tìm ra đáp án trong vài giây toả nhiệt kinh khủng cần máy điều hòa nhiệt độ cỡ lớn, nếu không sẽ bốc cháy. Thời tin học, nếu không nắm bắt kịp sẽ bị đào thải nên các tiểu bang cạnh tranh tạo điều kiện những công ty tin học này đầu tư bằng nhiều luật dễ dãi trong đó có luật giảm thuế và tiền điện rẻ. 38 tiểu bang đang bị khủng hoảng năng lượng và lỗ vì những trung tâm này xài điện quá mức trong khi các luật gia vừa già vừa lề mề chỉ lo cái ghế chưa nghĩ ra cách giải quyết.  

    Lý do nữa khiến giá điện đắt là các chương trình “Green New Deal” của ông Biden. EPA Biden buộc các nhà máy điện chạy than đá phải thu hồi 90% khí thải CO2 vào năm 2032. Tức là cho nướng BBQ bằng than nhưng không được quạt ra khói! 

https://www.epw.senate.gov/public/index.cfm/2024/6/capito-introduces-resolution-to-block-biden-s-plan-to-shutter-american-power-plants. 

    Và sang đến 2035, chín năm nữa, thì Biden-Obama buộc toàn bộ hệ thống cung cấp điện cho nước Mỹ xả ít khói hơn điếu thuốc lá. 

https://www.capito.senate.gov/news/in-the-news/biden-admin-cracks-down-on-power-plants-fueling-nations-grid  

    Nghĩa là dân Mỹ sẽ phải trả giá đắt để TT Obama tiếp tục thực hiện giấc mơ hão năng lượng sạch đã thất bại, trong khi Trung cộng (TC) sẽ là nguồn cung cấp pin và solar panel chính, thủ lợi nhiều. 

    Trước tình trạng này, TT Trump đã ban lệnh Hành Pháp trong ngày đầu tiên chấp chánh buộc các công ty tin học phải tự túc xây máy phát điện, và hạ tầng cơ sở điện lực riêng, gia tăng nguồn điện từ các nhà máy điện chạy bằng nguyên tử, than đá, và diesel giúp người Mỹ và các cơ sở sản xuất có điện xài với giá phải chăng. 

https://www.whitehouse.gov/fact-sheets/2026/03/fact-sheet-president-donald-j-trump-advances-energy-affordability-with-the-ratepayer-protection-pledge/. 

    Muốn đánh giá sự thành công của một công ty ví dụ như Apple, chúng ta phải nhìn vào số lượng điện thoại, máy tính được sản xuất ra hàng tháng và bán được bao nhiêu chứ không phải nhìn vào số nhân viên mới được tuyển dụng thêm để chào bán sản phẩm mới. Từ 1975 trở đi kinh tế Hoa Kỳ thiên về dịch vụ và phục vụ (service and supportive role) như văn phòng, các dịch vụ y tế, giáo dục,… là những ngành phục vụ tiêu thụ ngân sách, mà không tạo được món hàng nào. Nhưng nếu Hoa Kỳ chế và bán được máy bay, máy cầy, xe hơi, máy hàn, máy tiện (goods producing) thì những sản phẩm này sẽ giúp cho người dân có tiền từ công việc để có thể mua bảo hiểm y tế, thuốc men và đi học tự túc, đỡ sống bám chính phủ. Thật vậy, chỉ có 13% dân lao động trực tiếp tạo ra sản phẩm trong khi 87% số người lao động hiện nay chỉ bán nước bọt, ngồi rung đùi trong văn phòng. 

https://www.brookings.edu/articles/nine-facts-about-the-service-sector-in-the-united-states/  

    Ông Trump khuyến khích kỹ nghệ nặng, chủ trương phát triển kinh tế cá thể, đặt nặng sản xuất nội hoá, xuất cảng, và nhất là không bị phụ thuộc vào TC. TT Trump đã mời Thái Tử bin Salman của Saudi hứa và ký kết sẽ mua các sản phẩm AI, vũ khí quốc phòng và năng lượng nguyên tử của Mỹ trị giá khoảng một ngàn tỷ, cùng lúc TC hứa mua 200 máy bay Boeing. Để đạt được những yêu cầu này, qua chính sách thuế quan yểm trợ nội hóa, năm 2025, Hoa Kỳ đã gia tăng sản xuất thép (tăng 3.1%) nhôm (tăng 190%) là những nguyên liệu chính để làm máy bay xe cộ, và mở lại các mỏ graphite (than chì cho các cục biến thế và pin) vốn đóng cửa từ 40 năm nay. Những thúc đẩy này đã tạo nên 100% của 687.000 việc làm từ khu vực cá thể trong hai năm qua. Đây là những thành quả sản xuất tạo sản phẩm, ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế, thoát khỏi sự lệ thuộc TC và tăng tổng sản lượng quốc gia. 

Có khi nào bạn trăn trở “Ai là người tử tế?” – 5 cháu gái với quả cherry

Hôm nay 2026, Tháng Sáu, ngày 16.

Mấy hôm nay tôi bị nghe thấy quá nhiều về chuyện 5 cháu gái bị trục xuất vì đã hái "cherry" không phải của mình khi chưa được phép.

Đương nhiên, các cháu ấy có lỗi.

Nhưng cái cách đối xử của con người thì thật là đáng suy ngẫm.

Tôi không biết tiếng Nhật, nên tôi sử dụng một "software" để dịch như hình bên dưới.

Rồi tôi "copy" cái câu tiếng Nhật vào công cụ tìm kiếm thì kết quả như hình dưới: Vỏn vẹn chỉ có 7 kết quả và đều ở trên X. Tuy nhiên, chưa hẳn họ đã là người Nhật, vì tôi thấy có lẫn tiếng Nước Nam trong đó.

Không có một tờ báo chính thức nào nói đến chuyện đó.

Thế nhưng khi tìm câu đó bằng tiếng Nước Nam thì kết quả sẽ khác hẳn.

Dường như người Nước Nam ta rất thì nhào dzô những chuyện như vậy?

Thậm chí họ chế ảnh các cháu cầm trên tay những hộp "cherry" khi bị trục xuất.

Họ vui lắm hay sao khi trà đạp lên nhân cách của người khác?

Sẩy chân một cái là bị cả ngàn đồng loại xúm vào đạp xuống bùn hay sao?

5 cô gái tuy vi phạm pháp luật, nhưng cố tình thêm mắm muối để bêu riếu thì chúng ta đang tự mình vi phạm đạo đức.

Vi phạm đạo đức thì không bị chế tài bởi pháp luật, nhưng nó tồi tệ hơn cả vi phạm pháp luật.